PL

EN

Branża wod-kan terenów niezurbanizowanych w opinii ekspertów

Data 04.10.2016

Jak w nowej rzeczywistości prawnej będzie wyglądał sektor wod-kan terenów niezurbanizowanych oraz co należy zrobić, żeby aglomeracja została ujęta w V aktualizacji KPOŚK? Na te i inne pytania starali się odpowiedzieć specjaliści, zaproszeni przez firmę Abrys, na XIV Konferencję „Gospodarka wodno-ściekowa na terenach niezurbanizowanych”.

Rangę wydarzenia, które miało miejsce w dniach 4-5 października br. w Kielcach, podkreślają jego patroni honorowi, czyli Izba Gospodarcza „Wodociągi Polskie” oraz Związek Gmin Wiejskich Rzeczpospolitej Polskiej. Nad warstwą merytoryczną konferencji czuwali dr Tomasz Warężak, reprezentujący Uniwersytet Zielonogórski, oraz Henryk Milcarz, prezes Wodociągów Kieleckich, który nie krył radości z faktu, że konferencja poświęcona inwestycjom wodociągowym na terenach niezurbanizowanych odbywa się właśnie w stolicy województwa świętokrzyskiego. – Dzięki niej możemy podzielić się naszymi doświadczeniami w tym zakresie oraz planami inwestycyjnymi na najbliższe lata. Projekty prowadzone na obszarach niezurbanizowanych nie są nam obce. W ostatnich latach to właśnie tam realizowaliśmy zdecydowaną większość naszych przedsięwzięć w infrastrukturę, zwłaszcza dotyczących rozbudowy sieci kanalizacyjnej. Podczas tych inwestycji mierzyliśmy się z wyzwaniami typowymi dla terenów o rozproszonej zabudowie, ale musieliśmy też podejmować trudne decyzje i czasami dokonywać kontrowersyjnych wyborów. Rozproszona zabudowa to jeden z charakterystycznych aspektów takich inwestycji. Drugi to górzysty teren, na którym przyszło nam rozbudowywać naszą infrastrukturę – opisuje prezes Milcarz.

Podczas dwóch dni obrad dyskutowano m.in. o perspektywach finansowania inwestycji wodociągowo-kanalizacyjnych, uwarunkowaniach prawnych związanych z gospodarką wodno-ściekową, małych i przydomowych oczyszczalniach ścieków, a także o V aktualizacji KPOŚK. Ponadto dokonano analizy stanu i perspektyw zmian w gospodarce wod-kan terenów niezurbanizowanych oraz przedstawiono dobre praktyki i przykłady do naśladowania.

Tereny niezurbanizowane jutro i dziś

W gminach wiejskich problem zachowania odpowiedniego stanu wód oraz ograniczenia napływu zanieczyszczeń jest bardziej złożony niż na obszarach miejskich i wymaga szerszej analizy techniczno-ekonomicznej w zakresie możliwych rozwiązań oraz potrzebnych nakładów inwestycyjnych związanych z ich realizacją. Jak podkreśla dr Tomasz Warężak, opiekun naukowy konferencji: – W krajach UE gospodarka wodno-ściekowa oraz poziom infrastruktury technicznej, w tym wodociągowo-kanalizacyjnej, stanowią jedne z głównych przedmiotów zainteresowania wspólnotowej polityki w zakresie ochrony środowiska. Instrumenty rozwoju mają doprowadzić do unowocześniania obszarów wiejskich jako miejsca zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej, do zwiększenia skali zatrudnienia mieszkańców, a także do poprawy stanu środowiska.

W ostatnim czasie Najwyższa Izba Kontroli opublikowała dwa budzące wiele emocji raporty dotyczące funkcjonowania branży wod-kan. Wyniki jednego z nich, dotyczącego „Działania organów gmin na rzecz zwiększenia liczby użytkowników sieci kanalizacji sanitarnej”, omówiła Anna Krzywicka, reprezentująca NIK. – Organ kontrolny negatywnie ocenił postępowanie gmin. U podstaw niewystarczających i nieskutecznych działań w zakresie zapewnienia przyłączenia nieruchomości do kanalizacji przez wszystkich zobowiązanych do tego właścicieli legły przede wszystkim zaniechania organów wykonawczych kontrolowanych gmin, związane z niewypełnieniem szeregu nałożonych na nie obowiązków – wyjaśniła A. Krzywicka.

Jak w obliczu zmian klimatu i innych przemian w środowisku funkcjonują systemy wsparcia dla gospodarki wod-kan, tłumaczył Rafał Ulańczyk z Instytutu Ochrony Środowiska. Przedstawił kilka przykładowych systemów tego typu i podkreślił, że są one coraz częściej stosowane w praktyce, chociaż w wielu krajach nie ma ku temu podstaw prawnych lub formalnych, na co zwracają uwagę liczne organizacje międzynarodowe i krajowe jednostki odpowiedzialne za gospodarkę wodną w Polsce. – Poparcie tych organizacji ma solidne oparcie, m.in. w oszacowaniach potencjalnych strat wynikających z braku adaptacji do zmian klimatu. Dlatego też, zarówno w kraju, jak i w Europie, funkcjonują programy finansowania wspierające inicjatywy związane z efektywnym gospodarowaniem zasobami wodnymi i adaptacją do zmian klimatu – wyjaśniał przedstawiciel IOŚ.

Tereny niezurbanizowane a prawo

Mecenas Łukasz Ciszewski z Kancelarii Radców Prawnych Zygmunt Jerzmanowski i wspólnicy opisał rewolucję prawną, która szykuje się w branży wod-kan wraz z wejściem w życie projektowanej ustawy Prawo wodne. Omówił też nową definicję ścieków zawartą w projekcie ustawy oraz planowane zmiany w stawkach opłat i sposobie ich naliczania. – Przepisy ustawy Prawo wodne przekładają się na politykę taryfową, ale nie zawierają żadnych uregulowań przejściowych, które pozwoliłyby dostosować taryfę w trakcie jej trwania do prawa, które ma wejść w życie 1 stycznia 2017 r. W takiej sytuacji radzę przedłużenie obowiązywania taryf – podpowiadał Ł. Ciszewski. Zapowiada się na to, że ostateczny kształt ustawy będzie znany w październiku br. – Ważną zmianą jest to, że wszystkie pozwolenia wodno-prawne będą wydawane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Opłaty także zostaną naliczone przez ten nowo utworzony organ – dodał mecenas.

Zaproszony na konferencję ekspert Ministerstwa Środowiska i WRPO, Zenon Świgoń, przedstawił, na jakim etapie są obecnie prace nad V aktualizacją Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych. Przypomniał m.in., że na potrzeby aktualizacji, która ma zostać opublikowana w marcu 2017 r., samorządy powinny do 21 października br. przesłać ankiety do odpowiednich urzędów marszałkowskich. Wskazał również warunki, jakie musi spełnić aglomeracja, aby została ujęta w V AKPOŚK. – W przypadku braku spełnienia założeń mapy drogowej V aktualizacji, aglomeracja może zostać ujęta w osobnym złączniku, uniemożliwiającym skorzystanie ze środków pomocowych nowej perspektywy finansowej do czasu spełnienia wszystkich zakładanych wymogów – ostrzegał Z. Świgoń.

Praktyczne przykłady rozwiązań

Drugi dzień spotkania w dużej mierze poświęcono analizie dobrych praktyk i sukcesów w dziedzinie gospodarki wod-kan terenów niezurbanizowanych. Swoim doświadczeniem podzielił się m.in. Henryk Milcarz, który zaprezentował inwestycje Wodociągów Kieleckich na nisko zurbanizowanych terenach gm. Masłów i Zagańsk. – Budowa kanalizacji, oprócz zapewnienia komfortu obecnym mieszkańcom, ma również inny bardzo istotny aspekt. Jest nim uzbrojenie terenu, a więc wzrost wartości wszystkich działek i ich atrakcyjności dla inwestorów lub osób poszukujących miejsca na nowy dom. Na inwestycjach wod-kan zyskuje więc cała gmina, a nie tylko nowi odbiorcy – wyjaśniał prezes.

Niełatwym zadaniem jest porządkowanie gospodarki ściekowej na obszarach podlegających szczególnej ochronie. O tym, jak gm. Bieliny poradziła sobie z takimi inwestycjami, opowiedział wójt Sławomir Kopacz. – W naszym przypadku było to zadanie skomplikowane i bardzo kosztowne, zarówno ze względu na zakres, jak i położenie gminy (centrum Gór Świętokrzyskich). Stąd też konieczne stało się etapowanie tego procesu i poszukiwanie optymalnych rozwiązań technicznych i ekonomicznych. W tym celu wyznaczono obszary priorytetowe i dokonano analizy finansowej zarówno pod kątem własnego budżetu, jak i możliwości finansowania inwestycji ze środków pozabudżetowych – wyjaśniał S. Kopacz.

Na zakończenie spotkania odbyły się warsztaty dotyczące „Nowej perspektywy finansowania inwestycji wodno-kanalizacyjnych w gminach”. Prowadzący je dr Tomasz Warężak wyszczególnił możliwości finansowania inwestycji w gospodarce wod-kan (m.in. w ramach PROW-u 2014-2020). Pomógł również uczestnikom zrozumieć zasady przyznawania punktów, funkcjonowanie rankingu kolejności przyznawania pomocy oraz zakres czynności wynikających ze zobowiązań beneficjentów.

Martyna Matuszczak

 

 

Zobacz relację z konferencji przygotowaną przez Telewizję Świętokrzyską:

Zdjęcia

Partnerzy

Patronat honorowy

Współpraca

Patroni medialni

Witryna abrys.pl korzysta z plików cookie. Więcej informacji Zamknij